Τι συμβαίνει όταν αφήνεις το κινητό για ένα Σαββατοκύριακο

Σκρολάροντας στα social media, στην οθόνη του κινητού εμφανίστηκαν δυο λέξεις που μου κέντρισαν το ενδιαφέρον. Digital detox. Ή αλλιώς, ψηφιακή αποτοξίνωση. Η ερώτηση ήρθε αστραπιαία στο μυαλό. Μπορεί άραγε κάποιος στην εποχή μας να κάνει πραγματικά αποτοξίνωση από το κινητό και το τάμπλετ; Μπορεί κάποιος να ζήσει μια «φυσιολογική» ζωή -έστω και για ένα Σαββατοκύριακο- χωρίς ατελείωτο σκρολάρισμα και χωρίς το «ντιν, ντιν» των ειδοποιήσεων;

Πριν ξεκινήσει αυτό το ιδιότυπο challenge με τον εαυτό μου, πίστευα ότι δεν θα ήταν τόσο δύσκολο. Είχα άλλωστε οδηγό τις διακοπές χωρίς internet και gadgets του Γιάννη Κέμμου. Εκείνος τα κατάφερε, γιατί όχι κι εγώ; Ποιο ήταν το αποτέλεσμα; Θα πρέπει να σκρολάρετε για λίγο ακόμη για να το διαπιστώσετε...

Η αρχή είναι το ήμισυ του παντός

Ήταν Σάββατο, οπότε ξύπνησα χωρίς να χρειαστώ το ξυπνητήρι του κινητού. Καλή αρχή. Το χέρι όμως πήγε αυτόματα στο κομοδίνο, εκεί όπου κανονικά βρίσκεται το smartphone. Ήταν η ώρα για το πρώτο σκρολάρισμα της ημέρας, προκειμένου να ενημερωθώ για τα τελευταία νέα στην Ελλάδα και τον κόσμο και για το τσεκάρισμα των ειδοποιήσεων που είχαν έρθει την ώρα που κοιμόμουν. Έμεινα με την απορία.

Πίνοντας τον πρώτο καφέ της ημέρας, νοστάλγησα τις μέρες που στο ένα χέρι έχω τον φρέντο εσπρέσσο και στο άλλο το smartphone. Τότε ήταν που διαπίστωσα ότι χρειαζόμουν το κινητό μου για να μπορέσω να τσεκάρω την ώρα του ποδοσφαιρικού αγώνα του γιου μου. Δεν πειράζει, σκέφτηκα. Θα καλέσω από το σταθερό τηλέφωνο κάποιον άλλο γονιό να ρωτήσω.

Πώς; Δεν θυμόμουν κανένα τηλέφωνο απέξω και φυσικά για την κλασική χειρόγραφη ατζέντα που είχαμε κάποτε με τα τηλέφωνα γνωστών και φίλων, ούτε λόγος.

Η τύχη ήταν με το μέρος μου όμως, ο μικρός θυμόταν και την ώρα και το γήπεδο. Πώς όμως θα πάμε εκεί; Πριν το Google Maps, θα ανοίγαμε το κλασικό βιβλιαράκι με τις διευθύνσεις και τους χάρτες και θα χαράσσαμε τη διαδρομή στο μυαλό μας. Τώρα απλά ξεκινήσαμε πηγαίνοντας (περίπου) στο άγνωστο με βάρκα την ελπίδα.

Η μέρα συνεχίστηκε με την έλλειψη του κινητού να γίνεται όλο και πιο αισθητή. Ούτε φωτογραφίες στο γήπεδο, ούτε stories στο Instagram.

Ο ενθουσιασμός της αρχικής ιδέας για ψυχική επαναφόρτιση άρχισε να ξεθωριάζει. Χωρίς Facebook, Messenger, Instagram, Viber, WhatsApp, X, Threads, LinkedIn, χωρίς τις εφαρμογές Μέσων Ενημέρωσης, χωρίς όλες αυτές τις ευκολίες που προσφέρει το smartphone στη ζωή μας, άρχισα να αναρωτιέμαι πώς ήταν η ζωή μας πριν σε αυτή μπει το κινητό.

Και αποφάσισα ότι δεν ήθελα να θυμηθώ. Οπότε απλά ενεργοποίησα ξανά το smartphone και απόλαυσα το ατελείωτο «ντιν, ντιν» αμέτρητων ειδοποιήσεων και μηνυμάτων.

Η προσπάθεια για ψηφιακή αποτοξίνωση, ήταν μια σκέτη αποτυχία για μένα, που ζω και εργάζομαι σε έναν ψηφιακό κόσμο.

Τι είναι η ψηφιακή αποτοξίνωση

Σύμφωνα με το digitaldetox.gr, η ψηφιακή αποτοξίνωση είναι μία περίοδος που είμαστε αποσυνδεδεμένοι και παρατηρούμε πότε και γιατί μάς δημιουργείται η ανάγκη να είμαστε online.

Μέσα από την αποσύνδεση καταλαβαίνουμε καλύτερα τις πραγματικές ανάγκες μας, παίρνουμε χρόνο «ηρεμίας», μακριά από τον ψηφιακό κόσμο, ώστε να βρούμε την ισορροπία.

Αν έχεις κουραστεί από το να είσαι διαρκώς online, αν νιώθεις ότι σε «στοιχειώνει» ο ήχος της δόνησης, αν απαντάς συνεχώς σε μηνύματα και emails, αν σκρολάρεις ασταμάτητα, αν κουβαλάς παντού μαζί το κινητό, τον υπολογιστή, το tablet ή το smartwatch σου, τότε το να αποσυνδεθείς για λίγο, ίσως να είναι αυτό που χρειάζεσαι.

Οι αριθμοί

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει το digitaldetox.gr:

• 96 φορές την ημέρα ελέγχουμε το κινητό
• 3,04 ώρες την ημέρα περνάμε μπροστά στην οθόνη του κινητού
• 76 λεπτά την ημέρα ξοδεύουμε στα social media
• 86% ελέγχουμε το κινητό ενώ μιλάμε με κάποιον
• 2.617 φορές την ημέρα αγγίζουμε το κινητό
• 1 ώρα scrolling πριν τον ύπνο
• 79% του πληθυσμού νιώθει ότι χρησιμοποιεί περισσότερο απ' όσο πραγματικά χρειάζεται τις ψηφιακές συσκευές στην καθημερινότητά του

Τα οφέλη της ψηφιακής αποτοξίνωσης

Ο αντίκτυπος των μέσων κοινωνικής δικτύωσης είναι σημαντικός σε διάφορες πτυχές της ζωής, ιδιαίτερα στην ψυχική υγεία. Οι αυξανόμενες ανησυχίες σχετικά με τις αρνητικές επιπτώσεις της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης έχουν οδηγήσει στην εξερεύνηση πειραματικών παρεμβάσεων, που ορίζονται ως παρεμβάσεις ψηφιακής αποτοξίνωσης. Ωστόσο, παραμένει ασαφές εάν οι παρεμβάσεις ψηφιακής αποτοξίνωσης είναι αποτελεσματικές για τα αποτελέσματα της ψυχικής υγείας.

Μελέτη του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον, σε συνεργασία με τις Ιατρικές Σχολές Πανεπιστημίων στην Ινδονησία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι παρεμβάσεις ψηφιακής αποτοξίνωσης μειώνουν σημαντικά τα καταθλιπτικά συμπτώματα, υποδηλώνοντας ότι η σκόπιμη μείωση ή η διακοπή της ψηφιακής ενασχόλησης μπορεί να βοηθήσει στην άμβλυνση των παραγόντων που συμβάλλουν στην κατάθλιψη.

Ωστόσο, δεν παρατηρήθηκαν στατιστικά σημαντικές επιδράσεις στην ψυχική ευεξία, την ικανοποίηση από τη ζωή και το άγχος.

Μελέτη του Πανεπιστημίου Γραφικών Τεχνών και Τεχνολογίας της Ινδίας, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών της χώρας, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι πρακτικές ψηφιακής αποτοξίνωσης μπορούν να προωθήσουν σημαντικά την ευδαιμονία και την ευεξία παρέχοντας γνωστικά και συναισθηματικά οφέλη.

Τα βασικά ευρήματα δείχνουν ότι η ψηφιακή αποτοξίνωση προσφέρει γνωστικά και συναισθηματικά πλεονεκτήματα, όπως βελτιωμένη προσοχή και μείωση του στρες. Αποκαλύπτει επίσης θετικές επιπτώσεις στην κοινωνική συνοχή και τη δημιουργία συνηθειών.